Ga terug

Zo bereid je je voor op de nieuwe EU-aanbestedingsregels (Public Procurement Act)

Gepubliceerd op 10 september 2026

De Europese Commissie heeft op 9 september 2026 een nieuw wetsvoorstel gepresenteerd om de Europese aanbestedingsregels te hervormen. Hieronder lees je waar dit wetsvoorstel vandaan komt, wat er gaat veranderen en hoe je je op de Public Procurement Act voorbereidt.

Waar komt dit wetsvoorstel eigenlijk vandaan?

In 2024 onderzocht Mario Draghi (voormalig voorzitter van de Europese Centrale Bank (ECB) en oud-premier van Italië) in opdracht van de Europese Commissie hoe de Europese Unie haar economische concurrentiekracht, innovatievermogen en productiviteit kan herstellen ten opzichte van de Verenigde Staten en China. In het rapport (The future of European competitiveness) stelt Draghi onder meer dat de EU haar eigen inkoopkracht, jaarlijks zo’n 2.000 miljard euro aan overheidsopdrachten, momenteel verkeerd gebruikt. Draghi adviseerde om overheidsaanbestedingen strategisch in te zetten door:

1. Kwaliteit, innovatie en duurzaamheid verplicht te stellen boven de laagste prijs.
2. Europese voorkeur (‘Buy European’) toe te passen bij strategische sectoren.
3. Bureaucratie te verminderen, zodat ook middelgrote en innovatieve Europese bedrijven makkelijker mee kunnen dingen.

Stéphane Séjourné is als Uitvoerend Vicevoorzitter van de Europese Commissie (voor Welvaart en Industriële Strategie) de politieke hoofdverantwoordelijke achter de Public Procurement Act. Hij heeft het advies uit het Draghi-rapport vertaald naar beleid, het dossier getrokken binnen de Commissie en het wetsvoorstel op 9 september 2026 officieel in Brussel gepresenteerd. Dit is de Public Procurement Act.

Dus wat gaat er veranderen?

Brussel wil een einde maken aan de ‘race to the bottom’ op prijs. Overheden zullen meer rekening moeten houden met kwaliteit, waaronder aspecten op het gebied van milieu, maatschappij, innovatie, veiligheid en veerkracht. Dit zijn de belangrijkste vijf veranderingen:

1. Er komt één gelijk speelveld. Afzonderlijke lidstaten kunnen geen eigen extra bureaucratische eisen meer bovenop de Europese regels stapelen (goldplating). Dit komt omdat het een rechtstreeks werkende verordening betreft, en geen richtlijn zoals nu het geval is (waarop de Aanbestedingswet is gebaseerd).
2. Minder bureaucratie vanwege het samenvoegen van de drie huidige Europese aanbestedingsrichtlijnen (klassiek, nutssectoren en concessie) tot één regelgevend kader. Dit bespaart jaarlijks honderden miljoenen euro’s aan bureaucratie, waardoor de focus verschuift van vormeisen en vinkjes naar de inhoud.
3. Europa First, want de wet geeft aanbestedende diensten expliciet het recht om niet-EU-bedrijven uit te sluiten of Europese inschrijvers voorrang te geven bij strategische opdrachten.
4. Meer ruimte voor onderhandeling en dialoog. Naast de traditionele procedures komen er flexibelere vormen bij (zoals open negotiated procedures). Dialoog en onderhandeling tussen de opdrachtgever en inschrijvers worden daardoor bij veel meer aanbestedingen de standaard in plaats van de uitzondering.
5. Geen gunningen meer op alleen prijs. Bij overheidsopdrachten moet kwaliteit in gunningscriteria voortaan voor minimaal 30% meewegen in de beoordeling. Voor arbeidsintensieve sectoren (zoals bouw, zorg, schoonmaak en beveiliging) loopt dit verplichte aandeel op naar minimaal 50%.

Hoe bereid ik mij voor op de Public Procurement Act?

Hoewel het wetgevingsproces nu nog wordt afgerond, kun je vandaag al voorbereidingen treffen op de nieuwe Public Procurement Act. De belangrijkste tips:

1. Door de open negotiated procedures verplaatst het zwaartepunt van een aanbesteding zich van tekst naar de onderhandeltafel. TIP: Investeer in de presentatie- en onderhandelingsvaardigheden van sales- en bidteams. Zij moeten hun oplossing live kunnen onderbouwen en adaptief kunnen reageren op vragen van een beoordelingscommissie.
2. Omdat de wet aanbestedende diensten het recht geeft om te gunnen op Europese herkomst en veiligheid (‘Europa First’), kijken beoordelaars straks veel dieper de keten in. TIP: Breng de transparantie van je toeleveranciers, software, dataopslag en onderaannemers op orde. Kun je aantonen dat jouw keten lokaal geborgd, veilig en duurzaam is? Dan heb je straks een voorsprong op concurrenten die afhankelijk zijn van niet-Europese import.
3. Omdat nationale extra regeltjes (goldplating) verdwijnen en alle 27 EU-landen volgens exact dezelfde verordening gaan werken, wordt de drempel om buitenlandse overheidsopdrachten aan te vliegen aanzienlijk lager. TIP: Heroverweeg je strategie buiten Nederland. Deze markt leek wellicht complex, maar is nu eenvoudiger te veroveren dan voor de Public Procurement Act.
4. Doordat aanbestedende diensten nu meer worden aangemoedigd om marktconsultaties te doen en de flexibele dialoog aan te gaan, zoeken inkopers vooraf actiever contact met de markt om te ontdekken wat er ‘te koop’ is. TIP: Wacht niet passief af tot de leidraad op TenderNed staat. Neem actief deel aan marktconsultaties en zorg dat je visie en propositie bekend zijn bij inkopers voordat de aanbesteding officieel op de markt komt.

Wil je meer weten over de Public Procurement Act? Of wil je je bidteam klaarmaken voor de toekomst? Wedobids ondersteunt organisaties met strategisch advies en begeleiding bij complexe onderhandelingstrajecten. Neem contact op met Thom Wijnalda via thom@wedobids.nl of bel naar 06-22433598.